Welzijn & Gezondheid

maandag 18 mei 2015
 - 

Vooral dochters en partners nemen mantelzorg op zich

Veel chronisch zieken, gehandicapten en zorgbehoevenden kunnen thuis, in de eigen omgeving blijven wonen dankzij de toegewijde zorg van mantelzorgers. In 2014 telde Vlaanderen maar liefst 142.471 mantelzorgers die ten dienste stonden van 120.798 hulpbehoevenden. Deze zorgbehoevenden worden het vaakst geholpen door hun echtgenoot/echtgenote of door hun dochter, dat blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers (CD&V) opvroeg bij Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen.

 

Onze maatschappij kent een stijgende zorgvraag en dus ook een stijgende nood aan zorgverstrekkers. Ook mantelzorgers horen daarbij. Sinds 2010 is het aantal mantelzorgers met ongeveer 5% gestegen. Het aantal zorgbehoevenden dat wordt geholpen door een mantelzorger steeg met bijna 7%. Sommige mantelzorgers nemen de zorg van meer dan één persoon op zich. “Mantelzorgers zijn broodnodig,” zegt Katrien Schryvers, “Zij helpen veel mensen om langer te kunnen blijven wonen daar waar men het liefst is, nl. thuis, in eigen omgeving.”

 

 

2010

2011

2012

2013

2014

aantal   unieke mantelzorgers

135.875

140.681

144.065

141.015

142.471

aantal   unieke zorgbehoevenden

114.018

118.562

121.859

120.355

120.798

Tabel: aantal unieke mantelzorgers en aantal unieke zorgbehoevenden

 

De registratie van het aantal mantelzorgers gebeurt in het kader van de Vlaamse Zorgverzekering. Per relatie zorgbehoevende-mantelzorger wordt een record aangemaakt. De meeste zorgbehoevenden ontvangen zorg van 1 mantelzorger. Er zijn echter ook zorgbehoevenden die het geluk hebben te worden omringd door 2, 3 of zelfs meer mantelzorgers.

 

mantelzorger/zorgbehoevende

2010

2011

2012

2013

2014

1   mantelzorger

91.217

95.410

98.588

98.300

97.749

2   mantelzorgers 

16.617

16.991

17.140

16.443

17.558

3   mantelzorgers

5.676

5.701

5.678

5.273

5.174

>3   mantelzorgers

508

460

453

339

317

Totaal

114.018

118.562

121.859

120.355

120.798

Tabel: aantal mantelzorgers per zorgbehoevende

 

Andersom kunnen mantelzorgers ook hulp bieden aan meer dan één zorgbehoevende. De meeste mantelzorgers verzorgen slechts 1 zorgbehoevende.

 

zorgbehoevende /mantelzorger

2010

2011

2012

2013

2014

1  zorgbehoevende

128.930

133.713

137.104

130.306

131.665

2 zorgbehoevenden

6.422

6.455

6.453

6.252

6.108

3 zorgbehoevenden

384

387

390

354

352

>3 zorgbehoevenden

126

116

112

108

92

Onbekend

 

 

 

3.995

4.254

Totaal

135.862

140.671

144.059

141.015

142.471

Tabel: aantal zorgbehoevenden per mantelzorger

 

De rol van mantelzorger wordt het vaakst (80,4% in 2014) opgenomen door iemand uit de familie. Meestal neemt een mantelzorger de zorg voor zijn of haar partner of echtgenote/echtgenoot op zich (29%). Ook (schoon)dochters laten zich als mantelzorger opmerken. 1 op 4 (25,7%) van de mantelzorgrelaties betreft een (schoon)dochter die de zorg op zich neemt voor haar moeder en/of vader. Ze doen daarmee beter dan hun broers, die dat doen in 12,2% van de gevallen.

 

Omschrijving relatie

2010

2011

2012

2013

2014

Echtgenoot/Echtgenote

36.019

38.460

40.363

39.532

40.523

Partner

2.359

2.512

2.759

2.709

2.916

(schoon)Moeder

7.877

8.438

9.060

9.330

9.759

(schoon)Vader

3.903

4.129

4.376

4.326

4.516

(schoon)Zus

3.549

3.779

3.968

3.983

3.967

(schoon)Broer

1.779

1.913

2.000

2.055

2.082

(schoon)Dochter

34.242

36.451

37.873

37.975

38.458

(schoon)Zoon

15.858

16.915

17.691

18.171

18.208

Buur

1.603

1.727

1.739

1.678

1.671

Onbekend/Andere

36.467

34.131

31.992

28.680

27.625

Totaal*

143.656

148.455

151.821

148.439

149.725

Tabel: aantal mantelzorgers
* Mantelzorgers zorgen soms voor meerdere zorgbehoevenden

Leeftijdscategorie

2010

2011

2012

2013

2014

Onbekend

2.964

3.350

3.775

3.995

4.254

0-18

89

67

54

49

59

19-25

856

833

771

838

806

26-44

14.674

14.408

14.168

13.834

13.627

45-64

65.804

67.875

69.121

68.281

68.393

65-69

12.201

13.358

14.255

14.205

14.668

70-74

12.216

11.984

11.625

11.033

11.164

75-79

12.767

13.014

13.225

12.751

12.694

80-84

9.335

10.202

10.891

10.373

10.778

85-89

4.155

4.570

4.963

4.619

4.885

90-94

713

905

1.096

966

1.059

95-99

80

96

101

56

71

>   = 100

21

19

20

15

13

Totaal

135.875

140.681

144.065

141.015

142.471

Tabel: leeftijd mantelzorgers

 

CD&V is absoluut voorstander van een degelijke ondersteuning voor mantelzorgers. Het helpt veel mensen om langer te kunnen blijven wonen daar waar men het liefst is, nl. thuis, in eigen omgeving. “Centra voor kortverblijf kunnen hierin een rol spelen en tijdelijke opvang bieden wanneer mantelzorgers voor een korte periode niet beschikbaar zijn, bijv. omwille van vakantie of ziekte,” zegt Schryvers, “Anderzijds moeten mantelzorgers kunnen rekenen op kwaliteitsvolle vorming enerzijds en psychosociale ondersteuning anderzijds. Dat komt zowel de zorgbehoevende als de zorgverstrekker ten goede.” Eerder liet CD&V vicepremier Kris Peeters al weten te onderzoeken hoe een ongevallenverzekering mantelzorgers meer bescherming kan bieden. Schryvers dringt ook aan bij de Vlaamse minister van Welzijn om een systeem te ontwikkelen voor de registratie van minderjarige mantelzorgers, zodat ook deze doelgroep de nodige specifieke ondersteuning en begeleiding kan krijgen.